Gari Compaire

Un còp èra la ciutat Iuri Gagarin, e au dotzen estanci de la torre dei cosmonautas un apartament pichòt que sent a bon lo tè au jansemin e l'espic. Ò, es pas un palais dei mila e una nuèchs, mai un dos membres que ié vivon Anis e sa maire. Es Houda sa maire, una joine femna qu'a pas causit d'educar soleta son fiu. Mai es “come aquò”, come ditz Houda. Un jorn, lo paire d'Anís es tornat partir au país, l'autre país, e ailalin a esposat una autra femna. Houda se planh pas. Sarra lei dents e canta, canta tota la jornada, meme en trabalhant. Es femna d’ostau e lo temps que passa pas a trabalhar, lo passa emé Anís. Coneis lei risc que representan per un enfant aquela ciutad grisa que lei veituras cramadas lo disputan ai canapès estripats e ai maquinas de lavar que degun pren plus la pena de davalar a man. Una bramada, per prevenir, e zòu, per la pòrta-fenèstra. Una ciutat que degun ié ven pas jamai, levat la pratica dei vendeires de dròga, e sustot pas la polícia. Anís a aprés a viure aicí, a viure emé, mai pantaie en agachant lei documentaris animalièrs a la television. Un animau aicí, ié fau pas somiar.

Lo problèma d'Anís, es Karim e sa còla. Dempuèi lèu tres mes estorquisson Anis. E Anís ne pòu pas en parlar a Houda, aquò la rendriá malurosa. Alara dempuèi lèu tres mes deu remetre son argent de pòcha a la còla de Karim. E en vòlon mai, ié demanda de volar dins lo sac de sa maire, e aquò Anís lo vòu pas. Sa maire i’ a explicat que Houda aquò voliá dire quicòm come drechura, camin a seguir. N'es fièra e Anís s'esfòrça de ié semblar. E vaquí que son aicí lei cinc o siéis de la còla, que l'espèran sus lo camin de retorn de l'escòla. Aqueste còp, lo van picar, es segur. Pendent que lei còps plouvan, vaquí qu'un crid estrani lei fòrçan a se tornar. Sus lo relaisset de la paret de l’espaci que la municipalitat aviá batejat “espaci de libertat”, un rat sembla lei nargar o ié faire la leiçon en bombilhant dei mostachas. Un rat emé una taca blanca au mitan du front. Lèu, s'amassan de calhaus e la caça es lançat, acordant a Anís un respiech.

Aquela nuèch Anís plora dins son lièch, silenciosament, per pas desvelhar Houda ni l'inquietar. E vaquí qu'ausís una pichòta votz que ié ditz :

- Me deves un servici !

De tastons, Anís cerca lo boton de la lampa de cabeç. Èra aquí, lo rat de la taca blanca, bombilhant dei mostachas !

- Mai parles ? - De segur, se lei òmes s'imaginan que parlam pas, es qu'i a de temps que nos escotan plus. Ieu, ère un rat dau campestre e parlava patés. Me disiá Gàri Compaire. - E que vòles ? - Eh ben, ai un cosin que demora a la campanha. Èra amic emé la punqueta dau Bloc 4 e qu’a decidit de quitar lo quartièr. Comprenes ben que ié pòde pas anar a patas. Alòrs ajuda-me. Una masc m’a ensenha una formula magica que permetriá que Karim e sa còla te laisse tranquilla.Te l’aprendriáu.

- Mai siáu tròp pichòt... - Ta maire t'ajudarà, a lo còr pur. - Mai me creirà pas. - Qué te còsta d'ensajar ?

E vaquí que l'idèa amusèt Houda e que lo creguèt, sustot que Gari Compaire tenguèt a ié presentar sei respècts. Lo trobèt fòrça onèste, forço come se deu. L'un de seis emplegaires acceptèt de ié prestar sa veitura per una dimenjada. Una vesina presta sa caissa que s’en servissiá per viatjar en tren emé son cat. La punqueta leis aculhiguèt emé calor, e lo cosin de Gari Compaire en plorèt de jòia. Anís e sa maire son pas prèst d'oblidar la dimenjada dins lo vielh mas mièja en roïna de la punqueta. Se passegèron dins lei camps se grisant d'odor, de solèu, de la color dei flors. Lei cabriolas dei cabrits lei fasián s'escacalassar de rire. La punqueta ié indiquèt un grand rore qu'ié abitava una familha d'esquiròus. Puèi venguèt lo moment ont ié faguèt tornar a Iuri Gagarin. La punqueta ié afirmèt que serián sempre lei benvenguts. E Gari Compaire decidiguèt de tornar emé elei.

L'idèa que son fiu pòsque aguer per amic un rat èra pas per desplaire a Houda.

- Un rat, peraici es mielhs qu'un cat o un chin, degun en sauprà ren e pas besonh de lo sortir per escampar l’aiga.

E Anís poguèt testar la formula magica de Gàri Compaire. Li sufisiá de dire : “Non, es non, e vai t’en cagar a la vinha e porta-me la clau”, per que sei secutaires courrent au pus lèu ai comuns en se tenent lo ventre.

E cric e crac mon istòri es acabada